Erkin’den Meriç ve Enez lagünleri için “havza yönetimi” çağrısı
DSİ eski Bölge Müdür Yardımcısı ve su-enerji yöneticisi Hüseyin Erkin, çeltik tarımından kaynaklanan drenaj suları, atık su deşarjları ve yetersiz arıtma altyapısının Meriç Deltası ile Enez lagünleri üzerindeki baskıyı artırdığını savundu. Erkin; çeltik sularının arıtılması, altyapı eksiklerinin giderilmesi ve sınır aşan su yönetiminde iş birliği yapılması önerilerinde bulundu.
Erdoğan DEMİR / EDİRNE (İGFA) - DSİ eski Bölge Müdür Yardımcısı Hüseyin Erkin, hazırladığı inceleme ve sunum verilerine dayanarak Meriç Nehri, Enez lagünleri ve Saros Körfezi çevresindeki ekosistemlerin çeşitli baskılarla karşı karşıya olduğunu belirtti. Erkin, kontrolsüz çeltik tarımı, evsel ve sanayi kaynaklı atıklar ile su yönetimindeki sorunların bölgedeki sulak alanları etkileyebileceğini ifade etti.
Erkin’in değerlendirmesine göre Dalyan, Taşaltı, Bücürmene, Kara Göl, Gala, Pamuklu, Sığırcılı, Sultaniçe, Vakıf ve Erikli lagünleri; tatlı suyla deniz suyunun buluştuğu, balıkçılık ve göçmen kuşlar açısından önem taşıyan alanlar arasında bulunuyor. Erkin, bu sulak alanların korunması için su giriş ve çıkışlarının, kirlilik kaynaklarının ve tarımsal faaliyetlerin havza ölçeğinde birlikte ele alınması gerektiğini kaydetti.
ÇELTİK DRENAJI VE ATIK SU DEŞARJINA DİKKAT ÇEKTİ
Edirne’de çeltik ekim alanlarının 650 bin dönümü aştığını belirten Erkin, İpsala Ovası’ndaki çeltik boşaltım ve sızıntı sularının drenaj kanalları ve pompa istasyonları üzerinden Gala ve Pamuklu göllerine ulaştığını öne sürdü. Bu suların göl ekosistemindeki su kalitesi ve canlı yaşamı üzerindeki olası etkilerinin izlenmesi gerektiğini ifade etti.
Erkin ayrıca Ergene Nehri’ndeki sanayi kirliliğinin Meriç bağlantısı üzerinden tarımsal sulama ve sulak alanlar için risk oluşturabileceğini savundu. Gala Gölü’nde bakır ve çinko gibi ağır metallerin bulunma ihtimaline işaret eden Erkin’in değerlendirmesinde, bu riskin ölçüm ve analiz verileriyle ortaya konulmasının önemine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.
Enez merkezinde ve sahil yerleşimlerinde kanalizasyon ile arıtma altyapısına ilişkin sorunlar bulunduğunu ileri süren Erkin, atık su deşarjlarının Dalyan Gölü, Meriç Nehri ve lagünler üzerindeki etkilerinin incelenmesi gerektiğini belirtti.
YILAN BALIĞI ÜRETİMİNDEKİ DÜŞÜŞE VURGU YAPTI
Erkin, Avrupa yılan balığının geçmişte Enez balıkçılığı için önemli ekonomik değer taşıdığını, Enez Balıkçılık Kooperatifi verilerine göre 1997-2007 döneminde yıllık üretimin 25-40 ton arasında gerçekleştiğini aktardı. Günümüzde üretimin belirgin biçimde azaldığını belirten Erkin, deniz ile tatlı su arasındaki doğal bağlantının korunmasının ve lagünleri besleyen kanalların işlevinin değerlendirilmesinin önemine dikkat çekti.
Erkin’in incelemesinde, nehirdeki su seviyesini korumak amacıyla yapılan geçici kapamalar ile Taşyarma Kanalı gibi yapıların işletilmesinin yılan balığının göç döngüsü ve balıkçılık üzerindeki etkilerine de değinildi. Üretimdeki düşüşün nedenlerinin belirlenmesi için güncel ve karşılaştırılabilir bilimsel verilerin gerekliliği ise değerlendirmede öne çıkan başlıklardan biri oldu.
ISLAH, ARITMA VE ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİ ÖNERİLERİ
Erkin, sulak alanlarda ekosisteme zarar vermeyecek yöntemlerle dip taraması yapılmasını, çeltik drenaj sularının göllere doğrudan ulaşmasının önlenmesini ve Enez’deki kanalizasyon ile arıtma altyapısının geliştirilmesini önerdi. Atık su deşarjlarının hassas sulak alanlara yönelmesini önleyecek seçeneklerin değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Meriç ve Tunca nehirlerinde taşkın yönetiminin güncel koşullara göre ele alınmasını isteyen Erkin, Bulgaristan ve Yunanistan’la sınır aşan sular konusunda ortak çalışmalar yürütülmesi çağrısı yaptı. Tunca Nehri’nin kentsel yaşamla ilişkisini güçlendirecek düzenlemelerin de değerlendirilmesini önerdi. Erkin’in önerileri, kendi inceleme ve değerlendirmelerine dayanıyor. Lagünlerdeki su kalitesi, kirlilik kaynakları ve canlı yaşamındaki değişimlere ilişkin güncel ölçüm sonuçları paylaşılmadığından, dile getirilen çevresel risklerin ilgili kurumların verileri ve bilimsel çalışmalarla ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.